Frezowanie: diagnostyka i usuwanie uszkodzeń narzędzia

Równe pasmo zużycia wzdłuż krawędzi, takie samo na każdej płytce w frezie. Trwałość do wymiany jest wyraźnie krótsza od oczekiwanej.

• Za duża prędkość skrawania — czynnik główny.
• Za mały posuw na ząb: krawędź trze, zamiast skrawać.
• Niewystarczające albo niestabilne doprowadzenie chłodziwa.
• Za mały kąt przyłożenia albo krawędź niedostatecznie wzmocniona do tego materiału.

1. Zmniejszyć Vc.
2. Sprawdzić fz: zwiększyć, jeśli wiór wychodzi w postaci pyłu.
3. Zmniejszyć ap i ae.
4. Sprawdzić doprowadzenie chłodziwa albo przejść na frezowanie na sucho, jeśli chłodzenie jest niestabilne.
5. Zwiększyć kąt przyłożenia, wzmocnić krawędź zaokrągleniem.
6. Przejść na twardszy gatunek.

Wyłamania wzdłuż krawędzi albo pęknięcia w poprzek płytki. Często na jednej lub dwóch płytkach z kompletu, a nie na wszystkich.

• Bicie: jedna płytka wykonuje pracę wszystkich.
• Udarowe wejście w materiał — frez ustawiony w osi przedmiotu.
• Za duże fz i ap.
• Za ostra geometria albo za mały promień naroża.
• Wiór nie opuszcza strefy i jest ponownie skrawany przez zęby.
• Niesztywne zamocowanie przedmiotu albo za duży wysięg trzpienia.

1. Zmierzyć bicie płytek, poprawić gniazda, sprawdzić śruby.
2. Zmniejszyć fz i ap.
3. Przesunąć frez względem przedmiotu tak, aby nie wchodził na pełnej szerokości.
4. Zmniejszyć kąt przyłożenia, zwiększyć kąt naroża i promień, wzmocnić krawędź.
5. Przejść na mocniejszy gatunek.
6. Sprawdzić liczbę płytek: na niesztywnej obrabiarce drobna podziałka zębów ją przeciąża.
7. Skrócić wysięg, pewniej zamocować detal.

Równoległe pęknięcia w poprzek krawędzi, jak grzebień, a potem wyłamujące się między nimi odłamki. Przy frezowaniu to najbardziej typowa postać uszkodzenia.

Krawędź nagrzewa się w rzazie i stygnie poza nim — tysiące razy w ciągu jednego przejścia. Najostrzej dzieje się to wtedy, gdy chłodziwo podawane jest z przerwami albo strumień nie dosięga strefy.

1. Przejść na frezowanie na sucho — tutaj to często lepsza odpowiedź niż półśrodek z chłodziwem.
2. Jeśli chłodziwo jest konieczne, zapewnić obfite, nieprzerwane podawanie pod ciśnieniem.
3. Zmniejszyć Vc, potem fz i ap.
4. Przejść na bardziej ciągliwy gatunek o lepszej odporności na szok cieplny.
5. Zwiększyć kąt naroża, wzmocnić krawędź.

Materiał obrabiany zgrzany z krawędzią, porwana powierzchnia detalu i drobne wyrwania w miejscach, gdzie narost się oderwał.

Za mała prędkość i za mały posuw w materiale ciągliwym: stal niskowęglowa, nierdzewna, aluminium.

1. Zwiększyć Vc.
2. Zwiększyć fz.
3. Sprawdzić chłodziwo — stężenie i podawanie.
4. Geometria dodatnia o większym kącie przyłożenia i polerowanej powierzchni natarcia, mniejsze zaokrąglenie krawędzi.
5. Gatunek o lepszej odporności na nalepianie.

Naroże osiadło, krawędź jest cała. Uciekają wymiar i płaskość, a potem następuje katastrofalne zniszczenie.

Temperatura wyższa, niż gatunek jest w stanie utrzymać: za duże Vc, fz i ap w połączeniu, zwłaszcza na materiałach o dużej twardości.

1. Zmniejszyć Vc, potem fz, potem ap.
2. Stałe doprowadzenie chłodziwa albo przejście na skrawanie na sucho.
3. Zwiększyć kąt naroża, wzmocnić krawędź.
4. Gatunek o lepszej odporności cieplnej.

Matowy albo porwany wzór zamiast równej powierzchni, czasem regularna fala — to już drgania.

• Zużyta krawędź albo narost.
• Za mała prędkość, za duży posuw na ząb.
• Bicie płytek: każda zostawia własny ślad na innej wysokości.
• Brak płytki wygładzającej albo jej złe ustawienie.
• Wiór wracający pod ząb i rysujący gotową powierzchnię.

1. Sprawdzić bicie — przy frezowaniu to przyczyna najczęstsza.
2. Zwiększyć Vc, zmniejszyć fz i ap.
3. Sprawdzić płytkę wygładzającą: czy jest założona, jej położenie, jej kąt przyłożenia.
4. Ostrzejsza geometria, większy promień naroża.
5. Usuwać wiór: sprężonym powietrzem albo skierowanym strumieniem chłodziwa.
6. Skrócić wysięg, sprawdzić sztywność trzpienia i zamocowania przedmiotu.

Widoczny stopień na styku przejść albo regularne grzbiety na szerokości skrawania.

Płytki pracują na różnych wysokościach — przez bicie, zużyte gniazdo albo płytki rzeczywiście różniące się wymiarem. Druga przyczyna to ugięcie freza przy nadmiernych parametrach.

1. Zmniejszyć Vc, fz i ap.
2. Sprawdzić bicie i stan gniazd, przebrać komplet płytek.
3. Zwiększyć kąt przyłożenia, zmniejszyć kąt naroża.
4. Przejścia lekko na siebie nakładać, zamiast stykać je krawędź w krawędź.

Wyłamania na krawędzi detalu w miejscu, gdzie ząb opuszcza materiał. Typowe dla żeliwa; w materiałach ciągliwych powstaje w tym samym miejscu zadzior.

Przy wyjściu zęba materiał nie ma za sobą oparcia. Im większa siła na zębie i im gwałtowniejsze wyjście, tym większe wyłamanie.

1. Zmniejszyć fz i ap.
2. Wyprowadzać frez poza detal płynnie, zamiast kończyć przejście na krawędzi.
3. Zwiększyć kąt naroża i kąt przyłożenia, zmniejszyć promień.
4. Sfazować naroże przed przejściem głównym.

Po zdjęciu z obrabiarki detal ma wklęśnięcie albo odchyłkę równoległości, których na obrabiarce nie było.

• Ugięcie freza i detalu pod obciążeniem.
• Odkształcenie detalu od ciepła powstającego w rzazie.
• Detal jest zamocowany nierówno albo odkształcony samym mocowaniem.
• Bicie, niesztywny trzpień, za duży wysięg.

1. Zmniejszyć Vc i fz, zmniejszyć ap na przejściu wykończeniowym.
2. Pozwolić detalowi ostygnąć przed pomiarem kontrolnym.
3. Przemyśleć mocowanie: mniejsza siła, więcej punktów podparcia.
4. Sprawdzić bicie, skrócić wysięg, użyć sztywniejszego trzpienia.
5. Podzielić naddatek: przejście zgrubne zbiera główną część, wykończeniowe idzie na małej głębokości.

Buczenie albo grzechot, regularna fala na powierzchni, drobne wyłamania od razu na wszystkich płytkach.

• Za duży wysięg trzpienia, niesztywne zamocowanie przedmiotu.
• Za dużo zębów jednocześnie w rzazie jak na tę obrabiarkę.
• Za mały posuw na ząb: krawędź trze.
• Frezowanie przeciwbieżne tam, gdzie potrzebne jest współbieżne.

1. Skrócić wysięg i sprawdzić zamocowanie przedmiotu — to działa najsilniej.
2. Zwiększyć fz. Przeciw drganiom posuw na ząb się zwiększa, a nie zmniejsza.
3. Zmniejszyć Vc i ap.
4. Przejść na frezowanie współbieżne — przy rowkach śrubowych jest ono zalecane wprost.
5. Zmniejszyć liczbę płytek albo użyć freza o nierównej podziałce.
6. Ostrzejsza geometria dodatnia, mniejszy promień.

Wiór lata po przestrzeni roboczej, wraca pod zęby, rysuje gotową powierzchnię i zapycha rowki przyrządu.

Wiór nie ma dokąd pójść: za mały posuw daje drobny pył, źle skierowany strumień chłodziwa zawraca go do strefy, a geometria płytki go nie kształtuje.

1. Zwiększyć fz — większy wiór sam opuszcza strefę.
2. Zmniejszyć ap.
3. Przejść na sprężone powietrze zamiast chłodziwa albo skierować powietrze tak, by wynosiło wiór.
4. Przejść na płytkę z łamaczem wióra.
5. Zwiększyć kąt przyłożenia, zmniejszyć kąt naroża.